Θανάσης Τριαρίδης

Ημερομηνία Δημοσίευσης: 02/02/2026

Ο Νανουριστής: “Όταν ο θάνατος γίνεται ερωτικό θρίλερ”

Θανάσης Τριαρίδης: “Γι’ εμένα το Θέατρο και η Τέχνη είναι ένας δρόμος για να κρατήσουμε την ανθρωπιά μας απέναντι στην εφιαλτική εξουσία που μας μετατρέπει σε δολοφόνους ή αυτουργούς φόνων”.

Μια πλέον χαρακτηριστική, αιρετική φωνή της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας και δη της θεατρικής δραματουργίας με ιδιαίτερο βάρος την πεζογραφία του προσωπικού βιώματος και της κοινωνικής ματιάς με γλώσσα ακριβή και λιτή ή αλλιώς ένας δημιουργός που κατορθώνει να μετατρέπει τις ασήμαντες στιγμές και τις καθημερινές ήττες σε κείμενα βαθιά ανθρώπινα και βαθυστόχαστα που αγγίζουν τη ψυχή σκάβοντας βαθιά μέσα στις ρίζες της.

Ο λόγος για τον εγνωσμένου κύρους, πολυδιάστατο Θανάση Τριαρίδη (συγγραφέα – κειμενογράφο – δημοσιογράφο – νομικό – ακτιβιστή), τον άοκνο δημιουργό που συνεχίζει εμμονικά το ταξίδι της εσωτερικής αναζήτησης ως ένας αιρετικός “ανατόμος” της ανθρώπινης φύσης.

Με αφορμή το έργο του – ρομαντικό θρίλερ Νανουριστής (έργο διασάλευσης της ταυτότητας) που αισίως έλαβε σάρκα και οστά στο σανίδι κάνοντας επιτυχή πανελλήνια πρεμιέρα στο Artbox Fargani της Θεσσαλονίκης, ανοίγει εκ νέου τις πύλες του σκοτεινού του σύμπαντος αφήνοντάς μας άρωμα έντονου υπαρξιακού – φιλοσοφικού προβληματισμού.
Μας αποκαλύπτει τη μαγεία του θεάτρου όταν αυτή συναντά τα σκοτεινό όνειρα…

Πώς γεννήθηκε η ιδέα του “Νανουριστή” το 2015; Υπήρξε κάποιο συγκεκριμένο ερέθισμα που στάθηκε η αφορμή – αφετηρία του;

Ο Νανουριστής είναι ένα από τα 15 έργα της πρώτης μου περιόδου (2010-2019) στην θεατρική γραφή: τα έργα αυτά ανήκουν στο “θέατρο της διασάλευσης της ταυτότητας”. Σε αυτά προσπάθησα να αποτυπώσω την τόσο ιδιαίτερη συνθήκη του διαστελλομένου New Age: πλέον δεν έχει σημασία το ποιοι είμαστε (η βιολογική, πολιτισμική, κοινωνική, βιοπολιτική μας ταυτότητα) αλλά το ποιοι θέλουμε να γίνουμε. Η θεριεμένη εξέλιξη της τεχνικής και η (ακόμη πιο θεριεμένη) πραγματικότητα της Τεχνητής Νοημοσύνης θα γεννήσουν (έχουν ήδη γεννήσει) αυτή τη διασάλευση. Και αυτά τα 15 έργα γύρεψαν να την αποτυπώσουν πρόδρομα, μέσα στο ακραία ρομαντικό μπαρόκ τους και την πυρηνική στην υπόθεση του θεάτρου, μετατόπιση του “εγώ”.

Ο Νανουριστής είναι το 12ο από αυτά τα 15 έργα – και έχει την δομή ενός ερωτικού θρίλερ. Αυτή ήταν η κύρια αφετηρία μου στα έργα της διασάλευσης της ταυτότητας: δύο άνθρωποι που συναντιούνται σε μια αλλόκοτη (ή και εξωφρενική) συνθήκη – και στο τέλος μετατοπίζουν την ταυτότητά τους γυρεύοντας να αγαπηθούν τόσο ώστε να πεθάνουν μαζί. Ήταν ένα τρενάκι 15 θεατρικών αλλόκοτων ρομαντικών ιστοριών με θανατερά αινίγματα και ακόμη πιο θανατερά δάκρυα.

Ο Τίτλος “Νανουριστής” “είναι λίαν ποιητικός και πολύσημος. Πώς συνδέεται με τον ρομαντισμό και το θάνατο;

Ο Νανουριστής είναι το τρίτο έργο μιας τριλογίας που ξεκινάει με το «Zyklon ή Το Πεπρωμένο» και συνεχίζει με το «Lacrimosa ή Το Απέπρωτο». Μία ετοιμοθάνατη ( ; ) καθηγήτρια συγκριτικής λογοτεχνίας δέχεται την επίσκεψη του θρυλικού Νανουριστή, ενός μυστηριώδους άντρα που έχει γίνει παγκοσμίως διάσημος επειδή “νανουρίζει” ετοιμοθάνατους οδηγώντας τους στο τέλος. Στην εξέλιξη της συνάντησής τους οι βεβαιότητες κλονίζονται, οι ρόλοι υπονομεύονται, οι κανόνες καταργούνται και οι ήρωες ζούνε μια δεύτερη υποθετική ζωή που από ένα σημείο και μετά τους κυριεύει ως πρωτεύουσα. Το τραγικό τέλος μπορεί να στρέχει στ’ αλήθεια – ή και να είναι μια τραγική αμφισημία.

Δεδομένου, ότι το έργο σας γράφτηκε το 2015, πώς νιώθετε βλέποντας έναν ζωντανό θρύλο να παίρνει σάρκα και οστά στο θέατρο μετά από 11 χρόνια αισίως; Ποιες δυσκολίες είχε η μεταφορά του στο θεατρικό σανίδι;

Έντεκα χρόνια μετά από την δημοσίευσή του και μετά από δώδεκα (αριθμός: 12) απόπειρες να ανεβεί στην σκηνή (με πολλούς σπουδαίους ανθρώπους του θεάτρου που επιχείρησαν να το υλοποιήσουν) πίστευα πως ο Νανουριστής είναι ένα έργο καταδικασμένο να μην δει τα φώτα της σκηνής. Κι όμως από την προηγούμενη Παρασκευή έχουμε την πρώτη παράσταση του Νανουριστή, και μάλιστα στην Θεσσαλονίκη, την γενέθλια πόλη μου.

Χρειάστηκαν αρκετοί άνθρωποι για αυτό: Δυο υπέροχοι ηθοποιοί στην σκηνή, η Μαρία Προδρόμου και ο Αλέξης Κότσυφας, τρεις παραγωγοί που το πίστεψαν, ο Γιάννης Ζαφειρίου, ο Δημήτρης Μητσόπουλος και ο γιος του Παναγιώτης (με τους δύο πρώτους μοιραζόμαστε φιλία δεκαετιών), και, πρώτος από όλους, ο αδελφικός μου πια φίλος Παύλος Δανελάτος που το αγάπησε από την πρώτη ανάγνωση, και πάλεψε τρία χρόνια για να το φέρει στη σκηνή. Νιώθω ευγνωμοσύνη προς όλους τους – χάρη στο όραμά τους, το ταλέντο τους, το πάθος τους και την δουλειά τους ανέστησαν ένα νεκρό κείμενο (κάθε κείμενο είναι νεκρό – για αυτό και λέγεται “κείμενο”, επειδή “κείται”…) και το έκαναν ζωντανό σώμα στην σκηνή.

Ποια ήταν η σκηνοθετική ματιά του Παύλου Δανελάτου που καθοδηγεί την παράσταση;

Ο Παύλος καθάρισε το κείμενο από την ναρκισσιστική φλυαρία του για να μπορέσει να αποκαλύψει τον πυρήνα του: την ιστορία των μάταιων ανθρώπων που δημιουργούν μια επινοημένη “μνήμη” για να δώσουν νόημα στην φθαρτή ύλη, στον βέβαιο θάνατό τους. Αυτό πιστεύω πως είναι το διακύβευμα των ανθρώπων και στην μετανθρωπική εποχή (και στην μετάβαση προς αυτήν). Και η Μαρία Προδρόμου με τον Αλέξη Κότσυφα πέτυχαν έναν άθλο: αποκάλυψαν στη σκηνή, με απρόσμενη αλήθεια και σπαρακτική δοτικότητα, ότι μνήμη είναι αυτό που έχεις γυρέψει και όχι αυτό που έχει συμβεί. Με άλλα λόγια: υπάρχει πάντοτε η πιθανότητα να επιστρέψεις στην Βενετία ακόμη κι αν δεν έχεις φτάσει ποτέ στη λιμνοθάλασσα.

Έχετε πει πως ο Νανουριστής ανήκει σε έναν παλαιότερο συγγραφικό εαυτό σας.

Κάποια στιγμή, το 2019, η περίοδος των έργων της διασάλευσης της ταυτότητας ολοκληρώθηκε στα 15 έργα. Σαν να ολοκλήρωσε αυτό που είχε να πει. Η τριλογία «Dammerrung», «Nastasya» και «Surriento» ήταν ο αποχαιρετισμός σε αυτή την διαδρομή – την οποία δεν έχω αποτιμήσει (και ίσως δεν είμαι και αρμόδιος για κάτι τέτοιο).

Ακολούθησε (και εξακολουθεί μέχρι σήμερα) η λεγόμενη “πολιτική περίοδος” της θεατρικής μου γραφής με 24 μέχρι στιγμής έργα. Στη ζωή μου ήρθαν τομές – με καταλυτική ανάμεσα σε αυτές τα ταξίδια μου στην Αφρική τα χρόνια 2016-2017. Προφανώς σε πολλά πράγματα μετακίνησα την στοχοθεσία των κειμένων μου. Εδώ και πολύ καιρό γράφω βιβλία και έργα για εκείνους για τους πεινασμένους του κόσμου, για εκείνους που δεν θα έχουν ποτέ την δυνατότητα να τα διαβάσουν και να βρεθούν στα θέατρα που ανεβαίνουν. Ο παλιός Τριαρίδης των δεκαπέντε έργων της διασάλευσης της ταυτότητας είναι ένας μεγαλύτερος αδελφός με τον οποίο όλο και λιγότερο επικοινωνώ. Τον θυμάμαι με αγάπη και συγκίνηση αλλά δεν τον ακούω να μου φωνάζει τα βράδια. Ίσως γιατί ο τωρινός Θανάσης κάνει πολύ φασαρία – και ο παλιότερος εαυτός μου κοιτάζει μελαγχολικός το κενό.

Πώς είχατε φανταστεί τον Νανουριστή στην σκηνή;

Στο εισαγωγικό σημείωμα του Σεπτεμβρίου του 2015, σίγουρος πως δεν θα φτάσει ποτέ στην σκηνή αυτή η τρέλα, έγραψα με κάμποσο ναρκισσισμό τα ακόλουθα: “Θα ήθελα πολύ αυτό το «έργο» να το παίξουν ίσκιοι (δηλαδή: φαντάσματα). Να μιλούν για πράγματα που δεν τους αφορούν διόλου (για τον θάνατο, το σεξ, το δηλητήριο), για λέξεις που τους είναι πια ξένες κι άχρηστες, και παρόλα αυτά (και κυρίως: διά αυτών) να προσπαθούν να σχηματίσουν το νυχτερινό αγέρι της Βενετίας. Αυτό θα ήταν μια καλή δοκιμή.”

Ποια είναι για εσάς η κύρια αποστολή του θεάτρου – και της τέχνης εκτενέστερα – στο γενικότερο σκοταδισμό της εποχής μας; Για ποιον λόγο γράφετε;

Όπως ξέρετε δεν γράφω για να βγάλω λεφτά, ούτε γράφω για να ευχαριστηθώ εγώ ο ίδιος ή για να ευχαριστηθούν αυτοί που με διαβάσουν. Γράφω για να περιγράψω ένα πνευματικό αίτημα – έναν σκοπό. Για να κοινωνηθεί ετούτος ο σκοπός (και καθώς στέκομαι μακριά από κρατικές χρηματοδοτήσεις και προστατευμένες παραστάσεις), δημοσιεύω τα κείμενά μου στο Διαδίκτυο ελεύθερα από πνευματικά δικαιώματα και ψάχνω για συναυτουργούς.

Οι συναυτουργοί είναι οι ηθοποιοί και οι σκηνοθέτες και οι ομάδες που θα διαλέξουν τα κείμενά μου και θα παλέψουν ξενυχτώντας για μήνες για να οδηγήσουν ετούτα τα κείμενα στην σκηνή. Αυτούς τους συναυτουργούς γυρεύω. Μπορεί να είναι μικροί, μπορεί και μεγαλύτεροι – άλλοι με πολλά χιλιόμετρα στον θεατρικό χώρο, άλλοι νεότατοι στο ξεκίνημά τους, κι άλλοι σε όλα τα ενδιάμεσα στάδια. Μα όλοι τους θα έρθουν στα έργα μου επειδή το θέλουν – και ξέροντας θα δουλέψουν σκληρά δίχως να αμειφθούν ή και χάνοντας από το υστέρημά τους. Κυρίως: ξέροντας πως θα αναλάβουν την ευθύνη της στοχοποίησής τους – και συνακόλουθα του αποκλεισμού τους. Με αυτούς τους ανθρώπους νιώθω πως συμπορευόμαστε προς μια κοινή πολιτική προσπάθεια. Οπότε σας καλώ να τους στηρίξετε όπως μπορείτε – είναι σαν να στηρίζετε εμένα.

Εδώ και χρόνια δεν βλέπω τα κείμενα μου ως αυτοσκοπό – ως κάτι που μπορεί να εκπληρωθεί από μόνο του. Τα βλέπω ως σήματα ενός αόρατου ασυρμάτου που γυρεύουν μια συνάντηση στον δρόμο για ένα ηθικό οδόφραγμα. Κάθε φορά που κάποιος λαμβάνει αυτά τα σήματα γεμίζω με ελπίδα, νιώθω ευγνώμων.

Για μένα το θέατρο και η τέχνη είναι ένας δρόμος για να κρατήσουμε την ανθρωπιά μας απέναντι στην εφιαλτική εξουσία που μας μετατρέπει σε δολοφόνους και αυτουργούς φόνων.

Βιογραφικό σημείωμα του Θανάση Τριαρίδη

(συνταγμένο τον Σεπτέμβριο του 2014)

Ο Θανάσης Τριαρίδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1970. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ και έχει εργαστεί ως κειμενογράφος, επιφυλλιδογράφος, αρθρογράφος, δικηγόρος, επιμελητής εκδόσεων, σεναριογράφος ντοκιμαντέρ, διοργανωτής σεμιναρίων κ.ά. Έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με διάφορες εκφάνσεις του δυτικού πολιτισμού: την κλασική και μετακλασική επική αφήγηση, την τραγωδία, τις ιδεολογία της Αναγέννησης, τη δυτική ζωγραφική μέχρι τον 20ό αιώνα, την ενοποιητική αφήγηση της Δύσης, την πορνογραφία, την Ιστορία του θεάτρου και του κινηματογράφου, καθώς και με άλλα θέματα λογοτεχνίας και αισθητικής.

Υπήρξε συνεκδότης του περιοδικού Τα Ποταμόπλοια (1990-1992) και σύμβουλος έκδοσης του περιοδικού Mauve (2003-2006), ενώ από το 2007 μέχρι σήμερα οργανώνει στη Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα κύκλους σεμιναρίων με θέματα δυτικού πολιτισμού (ενδ. βλ.: http://www.triaridis.com/seminars/theater). Το 2008 έφτιαξε τις εκτός εμπορίου εκδόσεις γκάβλα – ενώ το 2009 έφτιαξε τις εκδόσεις δήγμα (http://www.ekdoseis-digma.gr/). Από την ίδια χρονιά συμμετέχει στις εκδόσεις διάπυροΝ (http://diapyron.com/). Στις δύο τελευταίες εκδοτικές προσπάθειες εκδίδει τα βιβλία του από το 2009 μέχρι σήμερα (2014).

Στα χρόνια 1996-2001 υπήρξε ακτιβιστής του Δικτύου DROM για τα κοινωνικά δικαιώματα των Τσιγγάνων, ενώ από το 1996 συμμετείχε ενεργά στη δημιουργία του Δικτύου Εθελοντών Δοτών Αιμοπεταλίων Θεσσαλονίκης. Κείμενά του δημοσιεύτηκαν σε πολλές εφημερίδες, περιοδικά και δικτυακούς τόπους. Το καλοκαίρι του 2005 διέκοψε τη 18μηνη συνεργασία του με την εφημερίδα Μακεδονία της Κυριακής όταν η τελευταία αρνήθηκε να δημοσιεύσει το κείμενό του που αφορούσε την κομμένη μακεδονική γλώσσα και την αναγκαιότητα διδασκαλίας της στα σχολεία (http://www.triaridis.gr/keimena/keimD046.htm).

Στα χρόνια 2005-2008 δημιούργησε και συντόνισε τη σειρά Αντιρρήσεις στις εκδόσεις «τυπωθήτω», όπου εκδόθηκαν συνολικά έξι βιβλία (http://www.triaridis.gr/keimena/keimD059.htm). Από το καλοκαίρι του 2009 είναι αρνητής εφεδρικής στράτευσης και αντιρρησίας συνείδησης (http://www.triaridis.gr/keimena/keimD062.htm). Τον Δεκέμβριο του 2010 υπέγραψε μαζί με άλλους γονιούς αίτηση προς τον Συνήγορο του Πολίτη για απομάκρυνση των θρησκευτικών συμβόλων από τις σχολικές αίθουσες, κατάργηση της σχολικής ομαδικής προσευχής και σχολικού εκκλησιασμού (http://www.triaridis.gr/keimena/keimD063.htm). Έχει γράψει πολλά κείμενα ενάντια στα έθνη και τους εθνικισμούς, τις θρησκείες, τους ολοκληρωτισμούς, τους κοσμοδιορθωτισμούς και τον ανθρωποδιορθωτισμό, το ρατσισμό και κάθε μορφή ατομικής και συλλογικής βίας.

Από το 2000 έχει εκδώσει σε διάφορες μορφές 38 βιβλία με αφηγήσεις και δοκίμια (συγκεντρωμένα όλα εδώ: http://triaridis.gr/books.html) – με πρώτο από αυτά το μυθιστόρημα Ο άνεμος σφυρίζει στην Κουπέλα. Το 2004 έφτιαξε την ιστοσελίδα http://triaridis.gr/ και έκτοτε συγκεντρώνει εκεί, στο σύνολό τους, όλα του τα εκδομένα βιβλία του και όλα τα δημοσιευμένα κείμενά του (δοκίμια, άρθρα, κείμενα – μέχρι στιγμής περισσότερα από 300). Το μυθιστόρημά του τα μελένια λεμόνια * η διαθήκη των γκαβλωμένων ανθρώπων κυκλοφόρησε πρώτα στο Διαδίκτυο το 2005 και στη συνέχεια εκδόθηκε σε βιβλίο το 2007 – πρακτική που ακολούθησε και για όλα τα υπόλοιπα βιβλία του. Το 2011 ξεκίνησε η (ηλεκτρονική και έντυπη) έκδοση του εκτενούς αφηγήματος Τα χλωρά διαμάντια * το δειλινό των γκαβλωμένων ανθρώπων.

Επίκειται η ηλεκτρονική έκδοση της ακολουθίας 12 βιβλίων με τίτλο Τα ανθισμένα συρματοπλέγματα της καρδιάς μας – πρόκειται για μια ακολουθία 12 δοκιμίων για την εικονοποιία της Δύσης από τον Τζιότο ώς τον Βαν Γκογκ. Όλα τα γραπτά του είναι ελεύθερα από κάθε «πνευματικό δικαίωμα» και μπορούν να αναπαραχτούν εν όλω ή εν μέρει δίχως την οποιαδήποτε άδεια. Μυθιστορήματα, αφηγήματα, ποιήματα, θεατρικά έργα του και κείμενά του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά και ιταλικά.

Έχει εκδώσει (έντυπα και ηλεκτρονικά) τα θεατρικά έργα La ultima noche ή οι καρχαρίες (2010), Historia de un amour ή τα μυρμήγκια (2011), Μένγκελε (2012), Liberté (2013), Égalité (2013), Fraternité (2013), Humlet (2013), Οιδίνους (2013), Ζόοτ (2013), Lebensraum (2014), Zyklon ή το πεπρωμένο (2014), Lacrimosa ή το απέπρωτο (2014).

Στο θέατρο έχουν ανέβει τα έργα του: La ultima noche ή οι καρχαρίες (σε σκηνοθεσία Δημήτρη Γιαμλόγλου με τη Μυρτώ Αλικάκη και τον Λεωνίδα Κακούρη, Αθήνα, Θέατρο ΠΚ, θεατρική περίοδος 2012-2013), Historia de un amour ή τα μυρμήγκια (με την Πέμυ Ζούνη και τον Κώστα Φιλίππογλου σε συν-σκηνοθεσία των ιδίων, Αθήνα, Θέατρο Olvio, θεατρική περίοδος 2012-2013), Μένγκελε (σε σκηνοθεσία του Κώστα Φιλίππογλου με τον Λάζαρο Γεωργακόπουλο και τη Μυρτώ Αλικάκη, Αθήνα, Θέατρο Faust, θεατρική περίοδος 2013-2014).

Περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση “Ο Νανουριστής”