Αλεξάνδρα Καλέτσαρη

Ημερομηνία Δημοσίευσης: 03/04/2026

“Η Τζαζ ως Φωνή Ελευθερίας: 15 χρόνια Γέφυρες Πολιτισμού”

“Η Τζαζ είναι ένα ολόκληρο φάσμα μουσικής, συναισθημάτων και πολιτισμών”

“Παγκόσμια Ημέρα Τζαζ”

Από τη Νέα Ορλεάνη στο Σικάγο και από εκεί σε κάθε γωνιά του πλανήτη…

Εν όψει του φετινού 15ου εορτασμού της Διεθνούς Ημέρας Τζαζ, η Αλεξάνδρα Καλέτσαρη, γνωστή και ως “Lady of Jazz” στη Β. Ελλάδα ή αλλιώς η κινητήριος δύναμη πίσω από δεκάδες εκδηλώσεων Τζαζ στη Β. Ελλάδα συνεχίζει εμμονικά να υφαίνει τη μαγική γέφυρα τζαζ νοτών στο Βορρά, ενώ μας μεταφέρει με το δικό της, ξεχωριστό τρόπο το φετινό μήνυμα της UNESCO για ειρήνη, διαπολιτισμικό διάλογο και δημιουργική ελευθερία.

Μας συγκινεί, όμως, ιδιαιτέρως προβάλλοντας την αιώνια μαγεία της τζαζ που ενώνει κόσμους, ανθρώπους πέρα από τα σύνορα και μας ταξιδεύει πιο μακριά από ήχους και νότες ως τέχνη υψηλής πνευματικής απαίτησης, αναζήτησης και εξέλιξης…

Με αφορμή το φετινό 15ο εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Τζαζ, με τιμώμενη χώρα το Σικάγο, ποιο το φετινό μήνυμα της UNESCO και ποια η σημασία του σε μια εποχή παγκόσμιων εντάσεων;

Φέτος η UNESCO και ο Herbie Hancock μάς στέλνουν ένα μήνυμα τεράστιας συμβολικής βαρύτητας: η τζαζ παραμένει η φωνή της ελευθερίας, της ειρήνης και του διαπολιτισμικού διαλόγου. Και το Σικάγο μόνο τυχαία δεν επιλέχθηκε.

Το Σικάγο είναι η πόλη όπου ο Herbie Hancock ανακάλυψε την τζαζ σε ένα σχολικό αμφιθέατρο, είναι η πόλη που υποδέχτηκε τους μουσικούς που ανέβηκαν από τη Νέα Ορλεάνη κατά τη Μεγάλη Μετανάστευση της δεκαετίας του ’20 και δημιούργησαν το «Chicago style». Μάλιστα φέτος συμπίπτουν τρεις επέτειοι – ορόσημα: τα 15 χρόνια του θεσμού, τα 250 χρόνια από την ίδρυση των ΗΠΑ, και τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Miles Davis.

Βλέπουμε όλοι πώς ο κόσμος γύρω μας σπαράσσεται από πολέμους, πολιτικές εντάσεις και κοινωνικές ρωγμές. Μέσα σε έναν τέτοιο κόσμο όμως η τζαζ μάς υπενθυμίζει ότι ο αυτοσχεδιασμός απαιτεί ακρόαση του άλλου. Γιατί, δεν μπορείς να αυτοσχεδιάσεις αν δεν ακούσεις τον συμπαίκτη σου. Αυτό ακριβώς λείπει σήμερα από τον πλανήτη, η ικανότητα να ακούμε πριν μιλήσουμε. Η τζαζ είναι κάτι περισσότερο από μουσική, και αυτό προσπαθώ πάντα να αναδείξω και εγώ στο πλαίσιο των εορταστικών εκδηλώσεων και των παγκόσμιων ημερών, ότι δηλαδή η Τζαζ είναι φιλοσοφία ζωής και μοντέλο ειρηνικής συνύπαρξης.

Ποια η ιδιαιτερότητα – καινοτομία της φετινής επετειακής διοργάνωσης; Ποιος ο καμβάς του 2ήμερου καλλιτεχνικού προγράμματος της;

Φέτος η εκδήλωσή μας στη Θεσσαλονίκη φέρει τον τίτλο PHASMA JAZZ, και ο τίτλος δεν είναι τυχαίος. Η λέξη «φάσμα» σημαίνει ταυτόχρονα το εύρος ενός ήχου, ενός φωτός και μιας αποκάλυψης. Και η τζαζ είναι ακριβώς αυτό, ένα ολόκληρο φάσμα μουσικής, συναισθημάτων και πολιτισμών. Αυτό φέτος θέλουμενα το ανοίξουμε ακόμα περισσότερο.

Και σε αυτό έχουμε έναν ιδιαίτερης σημασίας σύμμαχο φέτος: τον 95.8FM της ΕΡΤ3.

Η αλήθεια είναι ότι η τζαζ πάντα ταξίδευε μέσα από τα ραδιοκύματα. Σκεφτείτε ότι στη δεκαετία του 1920, ο ήχος του Σικάγο έγινε παγκόσμιος ακριβώς χάρη στο ραδιόφωνο. Μπορεί οι μουσικοί να έπαιζαν στα κλαμπ, όμως η μουσική τους ταξίδευε μέσα από τα κύματα. Ο 95.8FM φιλοξενεί ήδη στο πρόγραμμά του το JAZZ CLUB, και έρχεται κάπως με τρόπο φυσικό να γίνεται και ο σύμμαχος του PHASMA JAZZ.

Σχετικά με τον καμβά του 2ήμερου, αυτός κινείται σε δύο άξονες.

Ο πρώτος (Σάββατο 25 Απριλίου 2-4μ.μ.) περιλαμβάνει παρουσιάσεις: στη σημασία του θεσμού καθώς και στο μήνυμα της UNESCO, μουσικές αναφορές στη μουσική του Σικάγο, ένα μουσικό αφιέρωμα σε μουσικούς που έφυγαν αυτό το διάστημα καθώς και στον ραδιοφωνικό παραγωγό Πάνο Ηλιόπουλο. (εκπομπή: «στο Jazz Club του 9.58»)

Ο δεύτερος (Κυριακή 26 Απριλίου 2-4μ.μ.) θα υπάρχει ένα ειδικό αφιέρωμα στον θρυλικό Miles Davis για τα 100 χρόνια από την γέννησή του, θα ακουστούν ερμηνείες και οι διάφορες μεγάλες συνεργασίες που είχε με εξαίρετους μουσικούς που θα φέρουν τον κόσμο μέσα στο φάσμα αυτής της μουσικής.

Μέσα από αυτό το 2ήμερο, ο κόσμος δεν μπορεί να μείνει απλά θεατής, αλλά θα νιώσει τη τζαζ και θα την ζήσει. Αυτή ας πούμε είναι η φετινή υπόσχεση.

Πώς αισθάνεστε ως “core organizer” της Διεθνούς Ημέρας Τζαζ στη Β. Ελλάδα επί σειρά ετών και τι σας ώθησε να αναλάβετε αυτόν τον δύσκολο ρόλο;

Αισθάνομαι βαθιά ευθύνη και ταυτόχρονα τεράστια τιμή. Είναι ένας ρόλος που μπορεί να ακούγεται κάπως, αλλά η αλήθεια είναι ότι προέκυψε μέσα από χρόνια σκληρής δουλειάς, αγάπης για τη μουσική, αλλά και μιας πεισματικής πεποίθησης ότι η Θεσσαλονίκη αξίζει τη δική της θέση στον παγκόσμιο χάρτη της τζαζ. Ξεκίνησα ως γραμματέας στο Σύλλογο «Φίλοι της Τζαζ και Δημιουργικής Μουσικής», ενώ στη συνέχεια έγινα Πρόεδρος.

Επί σειρά ετών που οργάνωνα τη «Γιορτή της Τζαζ», αντιμετώπιζα χίλια δυο πρακτικά εμπόδια, τεχνικά προβλήματα και – κλασσικά – έλλειψη χρηματοδότησης. Κανείς δεν σου χαρίζει τίποτα, ειδικά στην Ελλάδα, και ειδικά στην περιφέρεια. Όμως αυτό που με ωθούσε ήταν κάτι πολύ απλό τελικά: Η αγάπη μου για τη μουσική ξεκίνησε από τα 7 μου σε ένα πιάνο, και ποτέ δεν σταμάτησε. Η τζαζ μου έμαθε να ακούω, να αυτοσχεδιάζω και να βρίσκω δημιουργικές λύσεις εκεί που φαίνεται να υπάρχουν αδιέξοδα. Και αυτή η ίδια λογική συνεχίζει να με οδηγεί και ως organizer μέχρι σήμερα.

Νιώθετε προσωπικά ικανοποιημένη που η Μουσική της Ελευθερίας και του Αυτοσχεδιασμού συνεχίζει να ενώνει ολοένα και περισσότερους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο;

Ικανοποίηση είναι λίγη λέξη. Νιώθω δικαίωση. Όταν ξεκινούσα πριν από πολλά χρόνια, κάποιοι με ρωτούσαν με απορία: «Τζαζ στη Θεσσαλονίκη; Ποιος θα έρθει;». Και ερχόντουσαν. Και συνεχίζουν να έρχονται. Φέτος η International Jazz Day εορτάζεται σε πάνω από 190 χώρες.

Ο Herbie Hancock το είπε πολύ ωραία: η τζαζ ανοίγει πόρτες στη δημιουργικότητα, στην αυτοέκφραση και στην ελευθερία. Αυτό είναι ένα μήνυμα που δεν γερνάει. Σε έναν κόσμο που πολώνεται, η τζαζ μάς δείχνει ότι η διαφορετικότητα δεν είναι πρόβλημα, είναι η πηγή της δημιουργίας. Κάθε τζαζ σύνολο είναι μια μικρή δημοκρατία σε δράση: κάθε μουσικός έχει φωνή, κάθε φωνή ακούγεται, και το αποτέλεσμα είναι κάτι μεγαλύτερο από το άθροισμα των μερών.

Πώς συνδέεται η τοπική σκηνή τζαζ με την παγκόσμια τζαζ κοινότητα και πώς εξελίσσεται τελευταίως;

Η Θεσσαλονίκη τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει ένα πιο ωριμασμένο τζαζ στίγμα. Έχουμε το Open Jazz Festival στην Αποθήκη Δ΄ στο Λιμάνι, που πρόσφατα φιλοξένησε διεθνή σχήματα. Έχουμε εκδηλώσεις στο Μέγαρο Μουσικής, σε μικρότερους χώρους. Υπάρχουν Έλληνες μουσικοί που σπούδασαν σε κορυφαία πανεπιστήμια του εξωτερικού, και επιστρέφουν, ή δημιουργούν γέφυρες. Μέσα από τη δική μας εκδήλωση, η Θεσσαλονίκη είναι καταχωρημένη στον επίσημο χάρτη της International Jazz Day του jazzday.com, δίπλα σε πόλεις όπως η Νέα Υόρκη, το Παρίσι, το Τόκιο. Αυτό δεν είναι μικρό πράγμα.

Η σύνδεση γίνεται μέσα από τον θεσμό της UNESCO, μέσα από τα master classes, τις συνεργασίες με μουσικούς του εξωτερικού που κάναμε χρόνια τώρα στη Γιορτή της Τζαζ.

Η ελληνική τζαζ σκηνή εξελίσσεται γιατί οι νέοι μουσικοί δεν αντιγράφουν απλώς, αλλά μπολιάζουν την τζαζ γλώσσα με μεσογειακά στοιχεία, ελληνικές αρμονίες, δικές μας ποιητικές αισθήσεις.
Αυτό είναι που κάνει τη σύγχρονη ελληνική τζαζ ενδιαφέρουσα σε διεθνές επίπεδο.

Ποια τα κυριότερα ορόσημα στην ιστορία της τζαζ, από τις αρχές της (Νέα Ορλεάνη) μέχρι σήμερα (Σικάγο);

Η τζαζ ξεκίνησε στη Νέα Ορλεάνη, στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα, ως η πρώτη πραγματικά αμερικανική μουσική, γεννημένη από την εμπειρία της σκλαβιάς, τις αφρικανικές ρυθμικές παραδόσεις, τα spirituals, τα blues και τις ευρωπαϊκές αρμονικές δομές. Στη Congo Square της Νέας Ορλεάνης, οι αφροαμερικανοί κρατούσαν ζωντανές τις μουσικές τους ρίζες, κι από εκεί ξεπήδησε κάτι εντελώς καινούργιο.

Τη δεκαετία του 1920, μέσω της Μεγάλης Μετανάστευσης, η τζαζ ανέβηκε τον Mississippi κι έφτασε στο Σικάγο. Εκεί ο Louis Armstrong, ο King Oliver, ο Jelly Roll Morton διαμόρφωσαν το «Chicago style»: πιο γρήγορο, πιο ρυθμικό, με σόλο, αυτοσχεδιασμό και μεγάλες ορχήστρες. Ακολούθησε η εποχή του Swing στη δεκαετία του ’30 και ’40, ο Duke Ellington, ο Count Basie. Μετά ήρθε η επανάσταση του Bebop στα μέσα της δεκαετίας του ’40, με τον Charlie Parker και τον Dizzy Gillespie, που μετέτρεψαν την τζαζ από μουσική χορού σε τέχνη υψηλής πνευματικής απαίτησης. Ακολούθησε η Cool Jazz του Miles Davis, η Free Jazz του Ornette Coleman, η Fusion, η Latin Jazz. Κάθε δεκαετία, η τζαζ αναγεννιόταν.

Σήμερα, 100 χρόνια μετά τη γέννηση του Miles Davis, το Σικάγο υποδέχεται τον κόσμο και κλείνει αυτόν τον μαγικό κύκλο: από τη Νέα Ορλεάνη στο Σικάγο, και από εκεί σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Τι σημαίνει για εσάς τζαζ στην καθημερινότητα της ζωής σας ως “Lady of the Jazz” στη Β. Ελλάδα (όπως σας αποκαλούν);

Ζω και αναπνέω μέσα από την Τζαζ. Ξυπνάω το πρωί και ήδη έχω στο μυαλό μου ιδέες για το επόμενο project, για έναν μουσικό που θέλω να φέρω, για ένα θέμα που πρέπει να αναδείξω. Ενημερώνομαι καθημερινά για τα τζαζ δρώμενα σε όλο τον κόσμο, επικοινωνώ με καλλιτέχνες, και σχεδιάζω. Κάποιες μέρες το πρόγραμμα είναι αφόρητα φορτωμένο, άλλες πιο χαλαρές, αλλά η μουσική είναι πάντα εκεί, σαν αέρας.

Ο τίτλος «Lady of the Jazz» με τιμά και με δεσμεύει. Δεν τον ζήτησα, αλλά αισθάνομαι ότι τον έχω κερδίσει στο πεδίο. Σημαίνει ότι κάποιοι άνθρωποι σε αυτή τη χώρα αναγνωρίζουν μια αφοσίωση δεκαετιών. Κι αυτό με κάνει να θέλω να συνεχίσω ακόμα πιο δυνατά.

Ποια η επόμενη προσωπική πρόκληση – όνειρό σας στο χώρο της τζαζ και του πολιτισμικού διαλόγου εν γένει;

Το όνειρό μου δεν έχει αλλάξει, μόνο που τώρα το βλέπω πιο κοντά. Θέλω η Θεσσαλονίκη να αποκτήσει ένα ετήσιο Διεθνές Φεστιβάλ Τζαζ υψηλού επιπέδου, με προβολή που θα ξεπερνά τα σύνορα. Ονειρεύομαι μια διοργάνωση που θα φέρνει κορυφαίους μουσικούς αλλά θα αναδεικνύει και τους δικούς μας ταλαντούχους Έλληνες δημιουργούς. Ιδανικά θα ήθελα να δημιουργήσω δομές εκπαίδευσης, σεμινάρια και masterclasses που θα μυούν τις νέες γενιές στη μουσική του αυτοσχεδιασμού. Και φυσικά, κρατώ βαθιά μέσα μου εκείνο που είχα πει και παλαιότερα: τη φιλοδοξία να δίνω το τζαζ στίγμα μέσα από μια αφηγηματική, πολυμεσική προσέγγιση, ίσως τηλεοπτική, ίσως ψηφιακή, που θα φέρνει τη μουσική πιο κοντά στον κόσμο.

Πάνω απ’ όλα, θέλω η τζαζ να γίνει εργαλείο πολιτισμικής διπλωματίας σε μια εποχή που ο πολιτισμός χρειάζεται να μιλήσει πιο δυνατά από τα όπλα. Αν η μουσική αυτή γεννήθηκε μέσα από τον πόνο και τη φτώχεια και κατάφερε να αλλάξει τον κόσμο, τότε εμείς εδώ, στη Βόρεια Ελλάδα, μπορούμε τουλάχιστον να δώσουμε τον δικό μας αγώνα να τη διαδώσουμε. Γιατί η τζαζ ζητάει μόνο ανοιχτά αυτιά και ανοιχτή καρδιά.

Βιογραφικό Αλεξάνδρας Καλέτσαρη

Μουσικός, Καλλιτεχνική Διευθύντρια, Διοργανώτρια Τζαζ Εκδηλώσεων

Η Αλεξάνδρα Καλέτσαρη είναι μουσικός και καλλιτεχνική διευθύντρια με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Από το 2013 έως το 2018 διετέλεσε Πρόεδρος του Συλλόγου «Φίλοι της Τζαζ & Δημιουργικής Μουσικής» (Association of Jazz & Creative Music) και είναι η πρέσβειρα της International Jazz Day για τη Βόρεια Ελλάδα, σε συνεργασία με το Herbie Hancock Institute of Jazz.

Ξεκίνησε τη μουσική της πορεία στο Ωδείο Βορείου Ελλάδος και κατέχει πτυχίο κλασσικού πιάνου και ανώτερων θεωρητικών. Το 2003 στράφηκε στην τζαζ μέσω του Σύγχρονου Ωδείου Θεσσαλονίκης, όπου ολοκλήρωσε σπουδές τζαζ πιάνου και έλαβε πτυχίο τζαζ τραγουδιού με άριστα.

Επί σειρά ετών εργάστηκε ως συνοδός πιάνου σε χορωδίες της Θεσσαλονίκης, έχει εμφανιστεί σε σημαντικούς χώρους όπως το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, το Α.Π.Θ. και σε πολλά φεστιβάλ χορωδιών πανελλαδικώς.

Δίδαξε κλασσικό πιάνο στη μουσική σχολή «Ορφέας», στο Ωδείο Τρικάλων «Τασία Κασιώλα», τζαζ πιάνο και τζαζ θεωρητικά μαθήματα στο Σύγχρονο Ωδείο, όπου ανέλαβε το τμήμα τζαζ πιάνου κατόπιν εισήγησης του καθηγητή της.

Ως διοργανώτρια, έχει σχεδιάσει και υλοποιήσει πολλαπλά φεστιβάλ και εκδηλώσεις τζαζ, σε συνεργασία με φορείς όπως το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, την Αντιδημαρχία Πολιτισμού – Τουρισμού του Δήμου Θεσσαλονίκης, το Λαογραφικό & Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης, τη Δ.Ε.Θ. και την Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Νεολαίας 2014.

Είναι η κύρια διοργανώτρια των εκδηλώσεων για την Ευρωπαϊκή Ημέρα Μουσικής και την Παγκόσμια Ημέρα Τζαζ στη Βόρεια Ελλάδα.

Το 2017 προσκλήθηκε από τη Διεύθυνση Πολιτιστικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας & Πολιτισμού Κύπρου ως βασική ομιλήτρια στο 4ο Cyprus Jazz & World Music Showcase στη Λεμεσό, εκπροσωπώντας την Ελλάδα ως καλλιτεχνική διευθύντρια τζαζ φεστιβάλ.

Παράλληλα με τη μουσική, κατέχει Executive Diploma in Leadership & HR Management και Executive Diploma in Social Digital Marketing από το Mediterranean College, καθώς και πιστοποίηση Project Management.

Είναι μέλος της Διαβαλκανικής Συνεργασίας Γυναικών (UNESCO Γυναικών), Γενική Γραμματέας του Ομίλου Hu.M.A.N.S. Business Club, στον Πολιτιστικό Οργανισμό Καλλιτεχνών Ελλάδος (Π.Ο.Κ.Ε.) και στο Ambassadors Club Thessaloniki.

Στο ενεργητικό της απαριθμεί πολλές ομιλίες που αφορούν την τζαζ και γενικώς ομιλίες μουσικής εμβέλειας.

Είναι public speaker και λόγω πολυετούς εμπειρίας καλείται να καλύψει παρουσιάσεις εκδηλώσεων από διάφορους οργανισμούς καθώς και να καλύψει διάφορες θεματικές που χρειάζεται.

Με δράση που κινείται μεταξύ σκηνής, αίθουσας και διοργάνωσης, η Αλεξάνδρα Καλέτσαρη επιδιώκει να δημιουργεί χώρο για νέους καλλιτέχνες και πρωτότυπες διακαλλιτεχνικές συνεργασίες που φέρνουν την τζαζ σε επαφή με άλλες μορφές τέχνης.