“Στο λαβύρινθο της μνήμης”
“Στη ρωγμή ανάμεσα στη μνήμη και τη φαντασία”
Υπάρχει ένας κύκλος που ποτέ δεν κλείνει… Ένας λαβύρινθος από λευκές γραμμές πάνω σε μαύρο πάτωμα, εκεί όπου τα βήματα ταλαντεύονται ανάμεσα σ’ ό,τι υπήρξε και σ’ ό,τι πιστεύουμε ότι υπήρξε… Εκεί, στη ρωγμή ανάμεσα στη μνήμη και τη φαντασία στέκεται όρθια ο άνθρωπος και αναρωτιέται: “τι απομένει, άραγε, όταν οι μνήμες ξεθωριάσουν; Ο πλέον εμπνευσμένος σκηνοθέτης της παράστασης Γιώργος Κιουρτσίδης μετατρέπει δεξιοτεχνικά τη σκηνή σε “λαβύρινθο του νου” λευκού χρώματος, όπως το κενό που αφήνει πίσω της η μνήμη, όταν διαλύεται… Ο καταξιωμένος και πολύπειρος Γιώργος Κιουρτσίδης μας ανοίγει την πόρτα σ’ αυτόν τον λαβύρινθο, εκεί όπου το κενό δεν είναι η απουσία, αλλά η πιο έντονη και βαθύτερη παρουσία.
Πώς συναντάτε το κείμενο του Μηνά Βιντιάδη ως σκηνοθέτης και ποιο το δέλεαρ για να προχωρήσετε στη θεατρική σκηνοθετική του απόδοση;
Μετά τις αναγνώσεις του έργου έρχεται το στάδιο της μελέτης. Μια απλή ιστορία ενός ανθρώπου που χάνει την μνήμη του. Το βρήκα αρκούντως ενδιαφέρον πρώτα σε κοινωνικό επίπεδο και κατόπιν στο ψυχολογικό πεδίο. Η γραφή του δεν είναι η παραδοσιακή γραφή ενός θεατρικού έργου. Δηλαδή πράξη πρώτη, πράξη δεύτερη, διάλλειμα κ.λπ.. Είναι γραμμένο με την μορφή εικόνων μικρής διάρκειας. Βασικό κίνητρο ο τρόπος που θα μπορούσε να μεταφερθεί στη σκηνή.
Ποια δυσκολία ενείχε η απόπειρά σας να σκηνοθετήσετε ένα κείμενο χωρίς καμία προηγούμενη “σκηνική μνήμη”, καθώς το έργο ανεβαίνει σε πανελλήνια πρώτη απόδοση – παρουσίαση;
Όντως το έργο ανεβαίνει σε πρώτη πανελλήνια παρουσίαση. Δεν υπάρχουν προγενέστερες αναφορές. Αυτό είναι ένα πρόσθετο άγχος για τον όποιον σκηνοθέτη, καθώς η πρώτη δική του κατάθεση δημιουργεί πεδίο προηγούμενης αναφοράς. Πάντοτε κυριαρχεί η αίσθηση της αμφιβολίας. Ωστόσο, όταν κατασταλάξει κανείς και είναι σίγουρος για το παραγόμενο αποτέλεσμα, τότε η πρώτη παρουσίαση αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο.
Το Μισό του μηδέν είναι ένα μαθηματικό παράδοξο. Πώς το ερμηνεύετε σκηνοθετικά και πώς ακολούθως το συνδέετε με την ανθρώπινη εμπειρία της “απώλειας”;
Ναι, πέρα από το γεγονός ότι είναι ένας πολύ ευφάνταστος τίτλος για θεατρικό έργο, είναι και μαθηματικό παράδοξο. Σκηνοθετικά πλησίασα το μηδέν ως έναν κύκλο. Μέσα σ΄ αυτόν τον κύκλο εδράζεται όλο μας το ΕΙΝΑΙ. Το μηδέν από την άλλη σηματοδοτεί το τίποτε, το κενό, την ανυπαρξία. Χάνοντας το μυαλό του κάποιος, χάνοντας τις αναμνήσεις του «πέφτει» μέσα στο τίποτα.
Δεδομένου, ότι όλο μας το “είναι” είναι βασισμένο σε μνήμες και αναμνήσεις, τι συμβαίνει ακριβώς, όταν αρχίζει η διάλυση αυτών;
Έτσι ακριβώς. Αν όπως προανέφερα το μηδέν είναι ένας κύκλος, κόβοντας λοιπόν το μισό, ότι υπάρχει μέσα αρχίζει σιγά-σιγά να φεύγει, να διαχέεται, μνήμες, αναμνήσεις, συνειδητές εικόνες όλα αδειάζουν από τον μισό κύκλο. Τότε υπεισέρχεται και καλύπτει αυτό το πεδίο, η απώλεια, το κενό ,το τίποτε. Για αυτό ο ήρωας κάποια στιγμή λέει: Ποιό είναι το μισό του μηδέν; ΕΓΩ!!!!
Το έργο είναι γραμμένο σε ρεαλιστική γλώσσα, ενώ η θεατρική σας παράσταση σε σουρεαλιστική φόρμα – μετάφραση. Πώς κατευθυνθήκατε σ’ αυτήν την μετατόπιση;
Κατά την διάρκεια των αναγνώσεων εντόπισα τον ρεαλισμό σε όλο το κείμενο, ακόμη και στις οδηγίες του συγγραφέα. Όμως δεν μπορούσα με τίποτα να αποδώσω αυτήν την εγκεφαλική διαδικασία μέσα σε μια ρεαλιστική απεικόνιση. Συζητώντας με τους συνεργάτες και συγκεκριμένα με την Άννα Μαρία Αγγελίδου που ανέλαβε τα σκηνικά και τα κοστούμια της παράστασης, είχε την φαεινή ιδέα του λαβύρινθου. Από κει και πέρα άνοιξε ένας δρόμος σκηνοθετικής προσέγγισης μέσα από σουρεαλιστικές φόρμες, μοτίβα και εικόνες. Ομολογώ πως ήταν αρκετά δύσκολη η διαδικασία συγκερασμού ρεαλιστικού διαλόγου με σουρεαλιστικό τοπίο. Πιστεύω πως το αποτέλεσμα δικαίωσε αυτήν την επιλογή.
Ο κεντρικός ήρωάς σας πάσχει από άνοια (με σωμάτια Levy) και έχει την επίγνωση της κατάστασής του. Πόσο σκληρό είναι να σκηνοθετεί και να αποτυπώνει κάποιος αυτήν την συνειδητή κατάρρευση;
Κοιτάξτε, το έργο έχει στιγμές με χιούμορ, με τρυφερότητα και μια αποστασιοποιημένη καταγραφή της πορείας της ασθένειας. Δεν εστιάζει μόνο στην αρρώστια, αλλά με αφορμή την κατάσταση αυτή βγαίνουν στην επιφάνεια όλες οι διαπροσωπικές σχέσεις του ήρωα με τους ανθρώπους που τον πλαισιώνουν. Δεν προσπάθησα να δραματοποιήσω την επικείμενη αρρώστια παρά μόνο να καταγράψω την πορεία της μέσα στο μυαλό του ήρωα.
Το έργο μιλά όχι απλά για την ασθένεια (άνοια), αλλά και για μια ολόκληρη ζωή που ξαναγράφεται μέσα από το μυαλό. Υπάρχει διάθεση ειρωνείας και χιούμορ στο έργο; Πώς επιτυγχάνεται η ισορροπία ανάμεσα στο τραγικό και το γλυκόπικρο;
Ξέρετε πως τα συναισθήματα που βιώνει ο κάθε θεατής είναι τελείως προσωπικά. Το τραγικό θα μπορούσαμε να πούμε πως βρίσκεται πάνω από την ομπρέλα της ασθένειας. Από κάτω όμως η ίδια η ζωή του ήρωα που την βιώνει μέσα στο μυαλό του, περιλαμβάνει και στιγμές γλυκόπικρες που ταυτίζουν και ενδεχομένως ανακουφίζουν.
Σε μια εποχή που όλα είναι μετρήσιμα και καταγράφονται, τι σημαίνει σήμερα να χάσει κάποιος “το μισό του μηδέν”;
Ζούμε στην εποχή της ταχύτητας, Όλα είναι μετρήσιμα και καταγράφονται, όπως αναφέρατε, όταν ξαφνικά ένα συμβάν, μια ασθένεια βάζει φρένο σε αυτήν την ταχύτητα και όλα μοιάζουν να γίνονται σε αργή κίνηση. Τότε το μυαλό έχει τον δικό του χρόνο. Όταν χάσει το μισό του μηδέν, συμπεριφέρεται μέσα σε έναν χαοτικό λαβύρινθο χωρίς έξοδο.
Τι προσδοκάτε να πάρει μαζί του φεύγοντας από την παράστασή σας ο θεατής;
Η άποψη μου είναι πως αν ο θεατής παρακολουθήσει μια καλή ιστορία, σε μια καλή παράσταση, τότε βιώνει πληθώρα συναισθημάτων που απορρέουν από την παρουσία του στο θέατρο. Παρόλα αυτά ο ήρωας είναι ο άνθρωπος της διπλανής πόρτα και μέσα από την ασθένειά του που ειρήσθω εν παρωδό, είναι πολύ διαδεδομένη σήμερα, γινόμαστε και εμείς κοινωνοί ολόκληρης της ζωής του.
Εν κατακλείδι, μέσα από την πολυετή θεατρική πορεία σας, τι είναι αυτό που σας κρατά ακόμη ζωντανό στη σκηνή;
Μα η ίδια η σκηνή. Η πρόκληση με ένα νέο θεατρικό εγχείρημα. Η συνεργασία με τους συντελεστές. Ο τρόπος ζωής μέσα από την τέχνη.
Περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση “Το μισό του μηδέν”
Βιογραφικό Γιώργου Κιουρτσίδη
Σκηνοθέτης, Ηθοποιός, Σεναριογράφος
Σπουδές: H.B. Studio Νέα Υόρκη, Hunter College Νέα Υόρκη, Americus University (BA Theater Arts), πτυχιούχος στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό (ΕΑΠ).
Διατέλεσε Καλλιτεχνικός Υπεύθυνος του Kέντρου Eλληνικού Πολιτισμού Nέας Yόρκης (1984–1986), Καλλιτεχνικός υπεύθυνος στο θεατρικό εργαστήρι Θέσπις από το 1995 έως και σήμερα.
Έχει διδάξει σε θεατρικές ομάδες, ΙΕΚ, στην Μακεδονική Εταιρεία «Τέχνη» Κιλκίς κ.α.
Συμμετείχε σε πολλές παραστάσεις ως ηθοποιός, ενώ σκηνοθέτησε πάνω από ογδόντα έργα.
Σε δικό του κείμενο και σκηνοθεσία παρουσίασε στα Δημήτρια το 2006 την παράσταση Εντίθ Πιάφ, που παίζονταν επι 12 χρόνια σε όλη την Ελλάδα και σε φεστιβάλ του εξωτερικού (Μαύρη Θάλασσα, Τραπεζούντα).
Με το ΚΘΒΕ συνεργάστηκε στα έργα: Κυνηγώντας κατσαρίδες, Άγριες διαθέσεις, Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται, Η βέρα – Το τάβλι, Άντε ψυχούλα μου σκότωσέ με, Πού είναι ο Τάσος που ερωτεύτηκα, Τέσσερις νέοι ποιητές, Ο προεστώς του χωριού, Δάφνες και πικροδάφνες, Υπάρχει και φιλότιμο, Godspell, Ωχ τα νεφρά μου, Προστάτες, Όταν χαμήλωσε ο ουρανός, Το μισό του μηδέν.
Έγραψε το σενάριο για την σειρά Οι φοιτητές (ΕΤ3).
Είναι ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Θεάτρου ACTA EST.
Διετέλεσε μέλος του Δ.Σ, του ΚΘΒΕ, την περίοδο 2013-2016.
Συνεργασίες με το Κ.Θ.Β.Ε.
Σκηνοθεσία
- Το μισό του μηδέν / 02-10-2026
- Όταν χαμήλωσε ο ουρανός / 27-03-2025
- Προστάτες / 04-02-2022
- Ωχ τα νεφρά μου / 13-02-2015
- Godspell / 03-07-2014
- Υπάρχει και φιλότιμο / 11-03-2011
- Δάφνες και πικροδάφνες / 26-02-2010
- Ο προεστώς του χωριού / 08-07-2009
- Τέσσερεις Νέοι Ποιητές: Γ. Αλισάνογλου, Δ. Λεοντζάκος, Δ. Μακούση, Γ. Τρούλη / 15-03-2009
- Πού είναι ο Τάσος που ερωτεύτηκα; / 22-11-2008
- Άντε ψυχούλα μου, σκότωσέ με / 19-01-2007
- Η βέρα/ Το τάβλι / 16-04-2004
- Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται / 10-01-2003
- Άγριες διαθέσεις / 27-12-2001
- Κυνηγώντας κατσαρίδες / 16-12-2000
Μουσική επιμέλεια
- Ωχ τα νεφρά μου / 13-02-2015
- Υπάρχει και φιλότιμο / 11-03-2011
- Δάφνες και πικροδάφνες / 26-02-2010
- Η βέρα/ Το τάβλι / 16-04-2004
- Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται / 10-01-2003
Προσαρμογή
Προσαρμογή κειμένου
Μετάφραση
Προσοχή! Το βιογραφικό ενημερώθηκε τελευταία φορά τον Οκτώβριο του 2026. Άλλες συνεργασίες του συντελεστή με το ΚΘΒΕ αποκλειστικά, μπορείτε να βρείτε στους υπερσυνδέσμους.
