Λένια Κοκκίνου: «Τις περισσότερες φορές, οι άνθρωποι που λείπουν εξακολουθούν να συμμετέχουν στη ζωή μας, με τρόπους που δεν μας είναι πάντα κατανοητοί.»
Η Θεσσαλονίκη ετοιμάζεται να υποδεχθεί ξανά επί σκηνής έναν από τους πιο ιδιαίτερους, ευαίσθητους και σουρεαλιστικούς μονολόγους της περασμένης θεατρικής σεζόν. Ο λόγος για την παράσταση «Στον κύριο Τζέι (Calling Mr. J)» από το Θέατρο εΦ, η οποία επιστρέφει για έξι μόνο παραστάσεις στο Θέατρο Τ, από τις 30 Οκτωβρίου 2026.
Στο επίκεντρο αυτού του ταξιδιού βρίσκεται η ηθοποιός Λένια Κοκκίνου. Μέσα από μια μη γραμμική αφήγηση, που ακροβατεί ανάμεσα στο φαντασιακό και το πραγματικό, η ηρωίδα της επιστρέφει στη «φωλιά» της, αναζητώντας τον αινιγματικό «κύριο Τζέι» και επιχειρώντας να τιμήσει τα πρόσωπα και τις ιδέες που χάθηκαν στο διάστημα αλλά χάραξαν την πορεία μας. Με όπλα το χιούμορ, τον λυρισμό και μια δόση τρυφερού παραλόγου, η παράσταση τολμά να αγγίξει θέματα ταμπού, όπως οι διαταραχές αποπροσωποποίησης και αποπραγματοποίησης.
Με αφορμή την επαναληπτική αυτή κάθοδο στη σκηνή του Θέατρου Τ, συναντήσαμε τη Λένια Κοκκίνου για να μας μιλήσει για τον κόσμο του κυρίου Τζέι, για το πώς η τέχνη μεταβολίζει τα πιο αθέατα ψυχικά τοπία και για το πώς είναι να μεγαλώνεις – ή τελικά να προσπαθείς να καταλάβεις τι σημαίνει «για πάντα».
Η παράσταση «Στον κύριο Τζέι» επιστρέφει για δεύτερη χρονιά στη Θεσσαλονίκη. Πώς αισθάνεσαι που ξαναφοράς τα «παπούτσια» αυτής της ηρωίδας και τι καινούργιο ανακαλύπτεις τώρα που το έργο ωριμάζει μέσα σου;
Χαίρομαι να μπαίνω ξανά και ξανά στα παπούτσια της Λ. , χαίρομαι που μπορώ να την ξανασυναντώ χωρίς να ξέρω προκαταβολικά τί θα συναντήσω. Αλλάζω κι εγώ, αλλάζουν και τα πράγματα, αλλάζει αναπόφευκτα και η σχέση μας. Κάποια πράγματα που στην αρχή με δυσκόλευαν, τώρα μπορώ να τα κοιτάζω με βαθύτερη κατανόηση, πράγματα που τα είχαμε λυμένα ξαναμπερδεύονται σε αυτόν τον νέο κύκλο – μεγαλώνουμε μαζί; Μάλλον. Πάντως, δεν έχουμε τελειώσει ακόμη.
Ο τίτλος μας καλεί να καλέσουμε τον κύριο Τζέι. Ποιος είναι τελικά αυτός ο μυστηριώδης αποδέκτης; Είναι ένα υπαρκτό πρόσωπο από το παρελθόν, μια ιδέα, ή μήπως ένα κομμάτι του εαυτού που έχει αποκοπεί;
Ο κύριος Τζέι μπορεί να είναι όλα αυτά, ανάλογα με το ποιος καλεί. Μπορεί να είναι ένας άνθρωπος που λείπει, μια σχέση που δεν ολοκληρώθηκε, μια ανάμνηση ή ένα κομμάτι του εαυτού μας που κάπου χάσαμε, ένας Θεός ή ένα αγαπημένο ζώο που χάσαμε. Ξέρω πως ακούγεται γενικόλογο, σα να λέγαμε πως ο κύριος Τζέι είναι ό,τι θέλει ο καθένας μας να είναι και κάπως έτσι θα χωρούσαμε τους πάντες μέσα στο έργο. Για μένα, είναι πρώτα απ’ όλα η ανάγκη να υπάρχει κάποιος απέναντί σου, κάποιος στον οποίο μπορείς να μιλήσεις όταν δεν είσαι πια σίγουρος ούτε για όσα συμβαίνουν μέσα σου. Κάποιος που θα σε ακούσει, ακόμη κι αν δεν έχει τις απαντήσεις, μια φωνή απόλυτης εμπιστοσύνης – κι αυτή, ναι, είναι μια ανάγκη όλων μας.
Το έργο θίγει με εξαιρετικό χιούμορ και σουρεαλισμό τις διαταραχές αποπροσωποποίησης και αποπραγματοποίησης — καταστάσεις όπου η πραγματικότητα μοιάζει με όνειρο και ο εαυτός με κάτι «σκηνοθετημένο άτσαλα». Πόσο δύσκολο ήταν θεατρικά και ερμηνευτικά να δοθεί φωνή σε μια τόσο εσωτερική και αόρατη στους άλλους εμπειρία;
Το δύσκολο ήταν να μην προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε τα πάντα. Όλα ξεκίνησαν από την ανάγκη της Αρετής να δώσει μορφή σε κάτι που γνώριζε από μέσα. Από το πρώτο άνοιγμα αυτής της πόρτας, έχουμε μιλήσει πάρα πολύ: για το πώς μοιάζει από μέσα, πώς μπορεί να φαίνεται απ’ έξω, για όσα δύσκολα περιγράφονται ή δεν βρίσκουν εύκολα λέξεις.
Έχουμε μοιραστεί πράγματα που ξεπερνούσαν την οικειότητα που είχαμε τότε και ήρθαμε τόσο κοντά που στην πορεία, το βίωμα, το χιούμορ, οι επιθυμίες και οι αντιφάσεις της Λ. έπαψαν να είναι ξεχωριστά στοιχεία που προσπαθούμε να εντάξουμε στο έργο. Έγιναν ένα σώμα, μία γλώσσα που ξέραμε και οι δύο να μιλάμε. Δεν είναι πια ο στόχος να περιγράψουμε μια σωματική κατάσταση με τόση λεπτομέρεια, ώστε να είναι αντιληπτό απ’ έξω το τί συμβαίνει. Αυτό που με ενδιαφέρει περισσότερο τώρα είναι να αφήσουμε τη Λ. να υπάρχει εκεί, ζωντανή. Να μπορεί ο θεατής να την πλησιάσει όσο θέλει, να την κοιτάξει από όσο κοντά αντέχει ή επιθυμεί, και μετά να συνεχίσει το δρόμο του – χωρίς να χρειάζεται να τα έχει καταλάβει όλα.
Παρά τη βαριά ψυχολογική της βάση, η παράσταση χαρακτηρίζεται από μια χορογραφία αποπραγματοποίησης, παιχνίδια όπως το κουτσό και το κρυφτό, και μπόλικο σουρεαλιστικό χιούμορ. Είναι το χιούμορ το σωσίβιο απέναντι στην υπαρξιακή μοναξιά;
Μπορεί να είναι σωσίβιο, μπορεί και τρόπος να μην κοιτάξεις αυτό απ’ το οποίο προσπαθείς να σωθείς. Νομίζω ότι τα κάνουμε και τα δύο. Το χιούμορ μας βοηθά να πλησιάσουμε ο ένας τον άλλον, αλλά και να κρυφτούμε λίγο. Στη Λ. με συγκινεί αυτό: μπορεί να γελάει με τον εαυτό της και την ίδια στιγμή να δυσκολεύεται να σταθεί απέναντι σε αυτό που της συμβαίνει. Δεν χρειάζεται να διαλέξουμε ανάμεσα στο γέλιο και τη στεναχώρια. Συχνά, συνυπάρχουν μια χαρά.
Διαβάζουμε στο σημείωμα της παράστασης ότι το έργο είναι αφιερωμένο σε άτομα ή ιδέες που δεν είναι πια εδώ αλλά σμίλεψαν το πρόσωπό μας. Πόσο παρούσα είναι η απουσία τους πάνω στη σκηνή κατά τη διάρκεια του μονολόγου;
Πολύ. Τις περισσότερες φορές, οι άνθρωποι που λείπουν εξακολουθούν να συμμετέχουν στη ζωή μας, με τρόπους που δεν μας είναι πάντα κατανοητοί. Μπορεί να τους κουβαλάμε σε μια συνήθεια, σε μια φράση, σε κάτι που κάνουμε χωρίς να καταλαβαίνουμε από πού το μάθαμε. Δεν χρειάζεται να εμφανιστούν για να είναι παρόντες. Ίσως, μάλιστα, κάποιες φορές η απουσία τους να είναι ο τρόπος με τον οποίο τους συναντάμε ξανά.
«Τι θέλεις να γίνεις όταν μεγαλώσεις;», «Τι σημαίνει “για πάντα”;». Το έργο επαναφέρει αυτά τα αθώα αλλά αμείλικτα ερωτήματα. Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι για έναν ενήλικα σήμερα να τα αντιμετωπίζει κατάματα;
Δεν ξέρω αν κάτι γίνεται πιο εύκολο όσο μεγαλώνουμε. Ίσως απλώς μαθαίνουμε να απαντάμε πιο γρήγορα, για να μη χρειάζεται να μείνουμε πολλή ώρα με τα ερωτήματα. Το «για πάντα» είναι πολύ μεγάλο για να χωρέσει στο στόμα μας, έτσι το συμπιέζουμε και τελικά εννοούμε “για πολύ – πολύ καιρό”. Το “Τί θέλεις να γίνεις όταν μεγαλώσεις” συνήθως αλλάζει, ευτυχώς ή δυστυχώς, κάθε που μεγαλώνουμε. Μου αρέσει η ιδέα ότι μπορούμε να αλλάζουμε γνώμη, να είναι εύπλαστες οι λέξεις μας, να έχουμε το δικαίωμα να πούμε κάτι τεράστιο αν τεράστια νιώθουμε και, όταν το βάρος αυτού μας είναι ασήκωτο, να μικραίνουμε τις λέξεις, να τους αλλάζουμε σχήμα, μέχρι να μπορέσουμε να πούμε αυτό που πραγματικά εννοούμε – την αλήθεια μας.
Ως μέρος του Θέατρου εΦ, πώς βιώνεις την άμεση επαφή με το κοινό της Θεσσαλονίκης σε έναν τόσο οικείο χώρο όπως το Θέατρο Τ; Τι εισπράττεις από τους θεατές μετά το τέλος αυτού του ταξιδιού;
Έχει μια ιδιαίτερη ζεστασιά το να συναντάς τους ανθρώπους της πόλης σου μέσα στο θέατρο και να ξέρεις ότι μπορεί να τους συναντήσεις ξανά την επόμενη μέρα, και μετά τη μεθεπόμενη. Στο Θέατρο Τ αυτή η παράξενη οικειότητα γίνεται ακόμη πιο αισθητή. Με ενδιαφέρει πολύ όταν κάποιος μοιράζεται μαζί μας κάτι δικό του μετά την παράσταση, ακόμη κι αν είναι μια μικρή σκέψη ή μια απορία. Δεν χρειάζεται να έχουμε όλοι την ίδια εμπειρία ούτε να συμφωνούμε σε όσα είδαμε, μου αρκεί να έχει ανοίξει για λίγο χώρος για να ακούσουμε ο ένας τον άλλον.
Αν μπορούσες να αφήσεις μια φράση ή μια ανοιχτή πρόσκληση στους θεατές που θα έρθουν στο Θέατρο Τ από τις 30 Οκτωβρίου 2026, ποια θα ήταν αυτή;
Θα τους έλεγα να έρθουν όπως είναι, χωρίς να ξέρουν από πριν τι θα δουν. Να δώσουν χρόνο σε όσα δεν βγάζουν αμέσως νόημα. Μερικές φορές, το να έχουμε όλοι την ίδια απορία είναι αρκετό.
Περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση “Στον κύριο Τζέι (Calling Mr. J)”
